Posts tonen met het label filosofie. Alle posts tonen
Posts tonen met het label filosofie. Alle posts tonen

zaterdag 31 maart 2018

Boek 31: Dingen die je alleen ziet als je er de tijd voor neemt

Schrijver: Haemin Sunim
Jaar van publicatie: 2017
Uitg. De Boekerij
Vert. Hennie Volkers
Oorspr. titel: The Things You Can Only see When You Slow Down.
277blz.


Dit prachtig uitgevoerde boekje is geschreven door de Koreaanse boeddhistische monnik Haemin Sunim. In korte teksten, aangevuld door nog kortere opmerkingen, adviezen en aanwijzingen geeft hij zijn mening over allerlei zaken, verdeeld in hoofdstukken over rust, mindfulness, passie, relaties, liefde, het leven, de toekomst en spiritualiteit.
Het zijn vaak dingen, die je ook zelf kunt bedenken, maar dat doe je nu eenmaal niet altijd. Het lezen is buitengewoon rustgevend. De schitterende afbeeldingen en het handzame formaat van dit boek dragen daar nog aan bij.
 

dinsdag 31 oktober 2017

Boek 96: Kant en het Rode Jurkje

Schrijver: Lamta Berrada Berca
Jaar van publicatie: 2017
Uitg. De Geus, Amsterdam/Oxfam Novib, Den Haag
Vert. Eva Wissenburg
Oorspr. titel: Kant et la petite robe rouge
123 blz.

Het denken over de teksten in dit boekje duurde langer dan het lezen er van.
Een weesmeisje in Afrika wordt door haar grootmoeder uitgehuwelijkt aan een man, die haar mee op reis zou nemen en haar laten zien waar hij woonde. Zodra ze getrouwd zijn, krijgt ze een allesverhullende burka aan en haar man zal de enige zijn die haar in de toekomst zal zien. Ze voelt zich gevangen in die zwarte tent.
Als ze in een kleine modezaak een rood jurkje ziet, verlangt ze daarnaar: ze wil het aantrekken, dragen, zichzelf laten zien en zich mooi voelen als ze het draagt. Voor haar wordt het jurkje een symbool voor de vrijheid om te doen, wat ze zelf wil. Het is een filosofisch sprookje over emancipatie.
Het tweede deel van het boek bevat teksten van schrijvers uit de tijd van De Verlichting: Molière, Voltaire, Montesquieu, Kant (de Kant uit de titel: De jonge vrouw uit het verhaal vindt een boek van zijn hand). Het zijn fragmenten uit literaire werken over de emancipatie, gelijkheid en vrijheid van vrouwen. Onvoorstelbaar, dat zoveel jaren geleden mensen (vooral mannen) dit opschreven. Onvoorstelbaar ook, dat er, in sommige gevallen, weinig veranderd is.
Zoals gezegd: stof tot nadenken.

woensdag 30 augustus 2017

Boek 76: Proeven van Liefde

Schrijver: Alain de Botton
Jaar van publicatie: 2012
Uitg. Pandora
Vert. Harry Pallemans
Oorspr. titel: Essays in Love (Macmillan, Londen, 1993)

De Volkskrant deed me deze zomer plezier door iedere zaterdag een column van Alain de Botton te publiceren. Al eerder las ik een paar van zijn boeken en kon die zeer waarderen om de toegankelijke stijl waarin hij schrijft en de manier, waarop hij nergens zweverig wordt, maar met beide voeten stevig op de grond blijft. Toch zet hij jou als lezer telkens wel op een verkeerd been: hij zet je aan het denken over je beweegredenen, over je ideeën, over je houding ten opzichte van mensen en dingen. Boeiend, maar geen snelle lectuur. Voortdurend denk je na over het gelezene.
Hier begint het al met de titel: Is proeven hier een werkwoord of een zelfstandig naamwoord? Of allebei? De hoofdpersoon, een architect, wordt tijdens een vliegreis verliefd op de vrouw die naast hem zit. Het hele proces wordt nu beschreven als een wetenschappelijke verhandeling, in hoofdstukken met wetenschappelijk aandoende titels en ieder weer onderverdeeld in genummerde alinea's. Hij beschrijft de opkomst van de liefde, het hoogtepunt ervan en de onvermijdelijke neergang, met tenslotte het verdriet dat volgt op het verdwijnen ervan.
Zijn conclusie is, dat 'hoezeer hij ook zijn best heeft gedaan om tot onwankelbare zekerheden te komen (met genummerde en in keurige rijtjes vastgelegde conclusies), analyse (van de liefde) nooit anders dan gebrekkig kon zijn - en zodoende altijd in de buurt van ironie zou blijven'
En die ironie vond ik nou juist zo prettig om te lezen.

dinsdag 2 mei 2017

Boek 39"Vrije wil


Ondertitel: discussies over verantwoordelijkheid, zelfverwerkelijking en bewustzijn
Schrijvers Tjeerd van de Laar en Sander Voerman
Jaar van publicatie: 2011
Uitg. Lemniscaat, Rotterdam

Toen ik studeerde had ik een hekel aan het vak filosofie. De stof vond ik vervelend en de leraar weinig interessant. Of andersom. Later las ik veel filosofische teksten, kreeg nog wat lessen, die wel interessant waren en ik begon van het vak te houden.
Met het lezen van dit boek was ik echter weer terug bij af, bij mijn schooltijd met de saaie lessen. Wat een vervelend boek. Het grootste deel ervan is gebruikt om te beschrijven, wat er behandeld gaat worden, een ander groot deel gaat over wat er behandeld is en zo heel af en toe staat er ook nog iets nieuws tussen, maar dan moet je wel goed opletten. Tegen die tijd ben je al in slaap gesukkeld.
Ik had heel wat vrije wil nodig, om het uit te lezen, en moet toegeven, dat ik hier en daar wel een stuk heb overgeslagen.
Er is ook nog een tweede deel. Ik ga dat maar niet lezen.

zaterdag 21 mei 2016

Boek 46: Filosofie voor beginners

Schrijver: Donald Parker
Jaar van publicatie: 1998
Uitg. Het Spectrum, Utrecht
Vert. Annet Both
Oorspr. titel: Looking at Philosophy. The unbearable Heaviness of Philosophy made Lighter (Mayfield Publishing Company, 1988/1994)

Omdat ik een roman las, waarin veel filosofie voorkwam, wilde ik mijn kennis daarover weer wat bijwerken. Dit boek van Donald Palmer stond al lang op mijn plank, en nu was een goede gelegenheid om te herlezen wat ik al eerder las, en te lezen, waar ik eerder niet (aan) toe was gekomen.
Het eerste deel was interessant. Dat had ik al in verschillende vormen eerder gelezen en tijdens mijn studie over de besproken filosofen geleerd.
Maar hoe verder ik in het boek kwam, hoe moderner de stof werd, werd het minder begrijpelijk. Zoveel variaties kwamen voorbij en telkens leek het, of je weer een nieuwe taal moest gaan leren. Iedere paar bladzijden kwam een nieuwe filosoof of richting het toneel op. Niet uit elkaar te houden. Ik las en herlas, maar het was eenvoudig te veel. Ik heb alles gelezen, maar kan niet zeggen, of ik alles begrepen heb.
Toch lijkt me niet, dat dat de bedoeling van de schrijver is geweest. Hij wilde op een lichte manier de filosofie behandelen. Als je meer over een stroming of filosoof wilt weten, moet je een gespecialiseerder werk opzoeken.
Een goede reden om dit boek toch positief te beoordelen zijn de zeer verhelderende tekeningen van de auteur. Daar heb ik werkelijk van genoten.

donderdag 21 april 2016

Boek 37: 84 namen. Een filosofiegeschiedenis

Schrijver: R.P. Bosch
Jaar van publicatie: 2014
Uitg. IJzer, Utrecht

Met gemengde gevoelens kijk ik terug op het lezen van dit boek. De positieve zaken:
De vorm. In achtentwintig hoofdstukken komen steeds drie namen voor. In de oneven hoofdstukken beleeft de hoofdpersoon Naomi Wijsman van alles tijden haar stage bij de aardewerkfabriek Warchems Steengoed. In de even hoofdstukken bezoekt ze de cursus filosofie aan de Volksuniversiteit, waar ze ook weer mensen - met namen - ontmoet.
Langzaam maar zeker lopen beide werelden in elkaar over: Naomi merkt, dat de filosofie in het dagelijks leven ook een rol speelt.
Namen zijn heel belangrijk. Voor Naomi, omdat ze de naam terug wil, die ze bij haar geboorte in Haïti kreeg. De band met haar adoptie familie (Wijsman) is niet zo goed.
Ook in de filosofie zijn namen belangrijk. En getallen. Er wordt wat afgeteld in de filosofie. De naam die je hebt kan bepalen hoe je leven verloopt. Magische vierkanten, zoals die ook voorkomen op tegels van de aardewerkfabriek, konden geluk brengen. 84 (uit de titel) is een magisch getal.
Mensen kunnen zo opgaan in het volgen van een bepaalde richting, dat ze andersdenkenden naar het leven staan.
Het verhaal is in eenvoudige taal geschreven, het is ook voor scholieren met filosofie in hun pakket. De schrijver wil wel eens wat teveel laten merken, dat hij straattaal beheerst.
Zijn nadruk op namen heeft ook als gevolg, dat Warchem nogal veel namen bevat van straten en gebouwen. Aanvankelijk lijkt deze plaats in Friesland te liggen. Immers: daar zijn aardewerkfabrieken. Maar er wordt ook over West-Friesland gesproken. Langzaam wordt duidelijk, dat Hoorn model heeft gestaan voor Warchem. Zo wordt het Kleine Noord in het boek het Kleine Zuid, het Westfries Gasthuis het Westfrisia ziekenhuis. Maar op een tegeltje komt plotseling wel weer een Friese tekst - die taal wordt in Noord-Holland echt niet gesproken. Het verwarde me en leidde me af van het verhaal.
Toch heb ik het boek met plezier gelezen, zozeer zelfs, dat ik filosofieboeken, die al jaren op mijn boekenplank stonden weer tevoorschijn gehaald heb en ben gaan lezen. Graag had ik in mijn schooltijd zo'n leraar filosofie gehad.

woensdag 22 februari 2012

Boek 13: I moved your cheese

Schrijver: Deepak Malhotra
Jaar van publicatie: 2011
Uitg. BerrettKoehler Publishers, inc., San Francisco
Harvard Business School

Verandering is onontkoombaar. Hoe gaat een mens er mee om?
Wat drijft een mens? Geld? Macht? Aanzien? Geluk?

Voor muizen is dat eenvoudig. Zij doen alles voor kaas.
Ze rennen het doolhof waarin de omstandigheden hen hebben geplaatst rond, om maar voldoende kaas te bemachtigen. Iedere dag ligt de kaas weer op een andere plek en iedere dag is het doolhof veranderd. De muizen zelf hebben daar geen invloed op.

Dan is er Max. Een jonge muis. Hij begint vragen te stellen, die beginnen met 'waarom' of 'wat gebeurt er als...'
De andere muizen vinden dat niet prettig. Zij kennen de antwoorden niet en willen er niet over nadenken. Ze hebben immers geen tijd: ze moeten zoeken naar kaas.
Overal om hen heen zien ze de muren van het doolhof. Hun blik is op de grond gericht, want daar ligt de kaas.
Max kijkt omhoog. Zou hij op de muur kunnen klimmen? Dat kan hij zien, wat er buiten de muren is.

Big, een grote sterke muis, helpt hem, door hem omhoog te gooien en Max kan op de muur klimmen. Hij ziet hoe mensen buiten de muren van het doolhof leven, hoe ze de kaas iedere dag verplaatsen, nieuwe muren in het doolhof aanbrengen. Hij gaat de veranderingen beïnvloeden.

Big rent iedere dag een stuk. Hij doet dat om in vorm te blijven. Onderweg komt hij altijd wel voldoende kaas tegen.
Dan wordt het doolhof te vol voor hem. Hij loopt hard tegen een van de muren, zodat er een gat ontstaat. Ook Big is nu het doolhof uit.

Tenslotte is er Zed, de leraar en filosoof. Hij trekt zich niet veel aan van het doolhof. Hij is niet zo geïnteresseerd in kaas. Hij luistert naar de andere muizen, zoals Max. Hij stimuleert hem om zelf na te denken.
Hij heeft het niet nodig om op de muren te klimmen. Voor hem bestaat het doolhof niet: hij loopt eenvoudig door de muren heen.

Dit was maar een kort boekje, maar het gaf veel stof tot nadenken. Het wordt als lesstof gebruik op Harvard en was een reactie op het hitboek Who moved the cheese? Daarin werd aangetoond, hoe weinig invloed mensen hebben op veranderingen, maar ze kunnen wel zelf bepalen, hoe ze met die veranderingen omgaan.
Beide boeken werden gebruikt bij de MBA opleidingen en op cursussen voor managers.
Aan het eind van het boek staan daarom een hele rij discussievragen.

Zoals gezegd: Veel stof tot nadenken en toepasbaar op (ook) veel boeken, die ik aan het lezen ben of net gelezen heb.



vrijdag 18 december 2009

Boek 61: The Architecture of happiness



Schrijver: Alain de Botton
Penguin Books Ltd, Londen
Jaar van publicatie: 2006

Eerder dit jaar las ik van De Botton het boek 'Ode aan de arbeid'. Daarom begon ik hier enthousiast aan.
Het boeide me ook wel, maar toch had ik er af en toe moeite mee, het betoog te volgen.
De Botton is filosoof. Hij vraagt zich af, waarom we een huis mooi of lelijk vinden. Kunnen we gelukkig worden omdat we in een bepaald huis wonen? Of juist ongelukkig? Is dit volkomen subjectief, of kunnen er regels voor worden gegeven?
Blijven die regels dan altijd hetzelfde?

Veel stof tot nadenken dus. Beschreven in een duidelijke, goed leesbare stijl en net als het vorige boek dat ik las, voorzien van heel veel mooie, duidelijke foto's. Ondanks de moeite die het me kostte, ben ik blij het gelezen te hebben.

zaterdag 28 november 2009

Boek 59: De heks van Portobello


Schrijver: Paulo Coelho
Jaar van publicatie: 2007
Uitg.: De Arbeiderspers
Oorspronkelijke versie in het Portugees: 2006
Oorspronkelijke titel: A bruxa de Portobello
Vertaling: Piet Janssen

Heel vaak dacht ik bij het lezen van dit boek, dat ik aantekeningen moest gaan maken. Er stonden veel zinnen in, die ik wel zou willen onthouden.
In de praktijk lees je die aantekeningen niet meer, en juist daarom ben ik begonnen met het bijhouden van dit blog: om zelf te onthouden wat ik zoal heb gelezen, waar het in het kort over ging en hoe ik het vond.

Paulo Coelho is Braziliaan. In de jaren '70 maakte hij een reis door Europa. Tijdens een bezoek aan Dachau kreeg hij een visioen en die ervaring werd later in Amsterdam gevolgd door een ontmoeting met iemand, die diepe indruk maakte. Hij bekeerde zich tot het katholicisme en schreef sindsdien boeken met als centraal thema de menselijke zoektocht naar vrede en harmonie met het universum.
Ook hier is dit het thema.
Het meisje Sherina is als baby geadopteerd. Ze werd geboren in Roemenië en vertrok met haar adoptie ouders naar Beiroet. Daar groeide ze op, en later vluchtte ze uit die stad naar Londen. Ze is altijd op zoek: naar haar afkomst, haar achtergrond, haar 'ik'. Ze zoekt het o.a. in religie en kent al snel de bijbel uit het hoofd. Ze wordt echter teleurgesteld in de kerk en wendt zich er van af. Dan ontmoet ze mensen, die op andere wijze spiritueel bezig zijn en van allen leert ze. Uiteindelijk geeft ze ook zelf les, wat haar de naam 'Heks van Portobello' oplevert. De mensen wantrouwen het onbekende en er ontstaat tegenstand en onrust in de buurt. Sherina, die zich nu Athena noemt, wordt vermoord.

Het verhaal wordt niet rechtstreeks verteld, maar via de mensen, die Athena kenden. Ieder heeft een ander beeld van haar en geleidelijk leren we Athena kennen, maar ook de mensen, die met haar te maken hadden: haar moeder, haar (ex-)man, de pastoor die hen trouwde, en diverse anderen. Tegelijk leren we ook de vertellers kennen. En natuurlijk brengt Coelho via hen zijn boodschap van vrede en liefde over.

Het leest snel en is wel boeiend, maar aan het eind vond ik het gefilosofeer een beetje veel van het goede worden. Het begin maakt dat het boek de moeite van het lezen zeker waard was.

donderdag 9 juli 2009

Boek 34: Ode aan de arbeid


Schrijver: Alain de Botton
Jaar van publicatie: 2009 (Uitg. Atlas)
Vertaling Jelle Noorman
Oorspronkelijke titel: The Pleasures and Sorrows of Work

In de Irish Times schreef John Banville: Geen twijfel mogelijk, filosofie is de nieuwe rock-'n-roll en Alain de Botton is zijn Tom Parker. [...] Een genot om te lezen.

Juist.
Alain de Botton is filosoof en dit boek gaat over de mate, waarin de mens vervreemd raakt van de producten, waaraan men (mee)werkt. In verhalen voor kinderen hebben mensen beroepen als brandweerman, politieagent, timmerman enz., zodat kinderen duidelijk zien, waartoe al het werken leidt. In het dagelijks leven weten de werkenden dat vaak zelf niet. Van de vele arbeiders van een koekjesfabriek komt de meerderheid nooit met iets eetbaars in aanraking. Weten we wel, hoe de producten uit de supermarkt ons bord bereiken kunnen? Wat daarvoor komt kijken? Wat drijft ons, om ons werk vaak met het nodige enthousiasme te (blijven) doen, terwijl het nauwelijks interessant te noemen is?
Al dit soort dingen bespreekt De Botton. Hij doet dat boeiend en humoristisch en ik las het boek werkelijk achter elkaar uit. De foto's die zijn verhaal begeleiden stellen gewone dingen voor en passen heel goed bij het geheel. Ze zijn gemaakt door Richard Baker.

Ook van deze auteur ga ik meer lezen, als het 'werk' het toelaat.

woensdag 11 februari 2009

Boek 9 en 10: Een nieuweling in de stad

Al jaren, waarschijnlijk al vanaf 1987, toen deze cassette werd uitgegeven, staat deze serie boeken van Simenon bij mij op de boekenplank. Ik had al veel Maigrets gelezen, maar was ook benieuwd naar de psychologische romans van Simenon. Daarvan schreef hij er meer dan van de Maigrets.
Tot nu toe was het er niet van gekomen ze te lezen.
De actie om dit jaar eens wat meer boeken te gaan lezen dan in voorgaande jaren, heeft me doen besluiten ook met deze cassette eens een begin te maken, dus ben ik maar eens begonnen met het eerste deel van de vijftien, dus het rechteroor van Simenon zogezegd.

Many years this series of books by Georges Simenon has been on my bookshelf, probably since 1987, when they were published as this series. I had read many Maigret books, but wanted to see what Simenon's psychological novels were like. He wrote more of these than of the Maigrets.
Up till now I hadn't read them.

My plan to read more books this year than the past few years made me look at this series again, so I started with book one of the fifteen in the series, Simenon's right ear, so to say.
De naam van het boek: Een nieuweling in de stad (Un nouveau dans la ville), geschreven in 1950.

Title of the book: (in French) Un nouveau dans la ville. I don't know an English title.

Het is het verhaal van een wijk in een Amerikaans stadje (wat me verbaasde, want tot nu toe speelden de boeken van Simenon zich meestal in Frankrijk af), waar iedereen iedereen kent, vaste gewoonten heeft en daarvan ook vooral niet afwijkt. In een van de plaatselijke café's komt altijd hetzelfde groepje mensen op vaste avonden bij elkaar. Charlie is de eigenaar van de bar en kan met iedereen opschieten.
Dan, op een donkere avond komt een vreemdeling zijn bar binnen. Het is niet duidelijk wie of wat hij is en wat hij komt doen. De man neemt zijn intrek in het plaatselijke pension, komt alle dagen wat drinken bij Charlie, en heeft ook verder iedere dag zijn vaste bezigheden.
De spanning, veroorzaakt door de onbekendheid van de man, die duidelijk een valse naam heeft opgegeven, stijgt. Vooral Charlie probeert achter de identiteit van de man te komen.
De afloop is verrassend.

This is the story of a small town in America, on the Canadian border. This surprised me, because most of the books I read by Simenon are situated in France. In this town everybody knows everybody and has his set ways. In one of the local bars the same people meet at the same times every week. Charlie owns this bar and gets on with everybody.
Then, one dark evening, a stranger enters his bar. It isn't clear who or what this man is and what he wants in this town. The man stays in the local hotel, has a drink at Charlie's every day, and spends all his days in the same way.
Tension grows because of the curiosity of the people to know more about this man, who clearly gave a false name. Especially Charlie wants to know the identity of the man.
The end is surprising.

Ik vond het een echte Simenon. De dialogen, die soms een bladzijde besloegen, waren kort, het tempo laag. In het opbouwen van de spanning toont Simenon zich altijd weer een meester. En het was vreemd: ik zag overeenkomsten met het vorige boek dat ik las: de blanke Amerikaanse familie, die in een dorp in Kongo komt wonen en daar onrust veroorzaakt onder de bewoners en de vreemdeling in deze stad, die daar hetzelfde veroorzaakt. Boeiend.

I found this a real Simenon. The dialogues, which often took a whole page, were short, the pace slow. Simenon is a master in building up the tension. And it was strange: I saw parallels with the book I read before this: the white American family, that came and lived in a village in Congo and causes unrest among the people who lived there and the stranger in this town who does the same there. Interesting.

Dit boekje was een cadeau tijdens de week van de filosofie. Het was dun, maar dat wil niet zeggen, dat het snel gelezen was. En hier uitleggen, waarover het precies gaat, is ook al niet eenvoudig. In het kort gaat het over de vraag, waarom bekende mensen door, vaak, een van hun bewonderaars vermoord worden. De schrijfster, een nederlandse filosofe, heeft daar diverse ideeën over en het is heel interessant die te lezen. De moeite waard!
Ooit, lang geleden, heb ik een ander boek van deze schrijfster gelezen, en kon er niet doorkomen. Nu moet ik dat (De Wetten) toch nog maar eens lezen.

This book was a present during the Week of the Philosphy a while ago. The book was thin, but that didn't mean it was soon read. And explaining in a few words here what the book is about, isn't easy either. In short it is about the question why famous people are murdered, often by one of their admirers. The author, a Dutch philosopher, has several ideas about that and it is very interesting to read them. Worth reading!
Long ago I read another book by this author and couldn't get into it. Now I'll have to try and read this book (The Laws - I don't know if it was translated in English) once more.