Boek 38: Een tijd om te oogsten

Schrijver: Hilary Jordan
Jaar van publicatie: 2016
Uitg. Mozaiek
Vert. Connie van de Velde
Oorspr. titel: Mudbound (Alonquin Books of Chapel Hill, 2008)

Bijna in één adem uitgelezen.
Laura moet met haar man mee, wanneer hij een katoenboerderij koopt op het platteland van Mississippi. Het leven is er zwaar en Laura vindt het moeilijk om aan een bestaan te wennen zonder stromend water, elektriciteit en meer van die 'luxe' zaken. Ook het gedrag van de blanken tegenover de zwarte bevolking kan ze maar moeilijk verteren. Haar schoonvader, door de hele familie Pappy genoemd, is een luie, nukkige man, die alleen orders uitdeelt en verder weinig uitvoert. Als er gediscrimineerd wordt staat Pappy vooraan.
De zwager van Laura komt terug uit WO II. Hij was piloot van een bommenwerper en kan zich ook maar moeilijk voegen naar het leven op de katoenplantage. Ook de zoon van zwarte pachters op de plantage keert terug. Hij maakte deel uit van de zwarte brigade, die onder generaal Patton aan het front vocht. In Europa werd hij en zin maten als helden geëerd, maar nu is hij  opnieuw 'alleen maar' een neger. Beide mannen lijden aan alle verschijnselen van een oorlogstrauma. Op enig begrip hoeven ze echter niet te rekenen.
Schrijnend om te lezen.

Boek 23: Cambridge

Schrijver: Caryl Phillips
Jaar van publicatie: 1996
Uitg. De Bezige Bij, Amsterdam
Vertaling: Peter Bergsma
Oorspr. titel: Cambridge (Bloomsbury, Londen, 1991)

Emily Cartwright is een jonge Engelse vrouw, die uitgehuwelijkt gaat worden aan een veel oudere man. Voor die tijd gaat ze echter kijken op de plantage van haar vader in West Indië. Ze reist samen met haar vertrouwelinge Isabella. Deze sterft echter tijdens de bootreis. Moederziel alleen moet Emily zich staande houden in de Westindische mannenwereld, een tropische wereld, met zwarte slaven, die heel andere gebruiken hebben dan Emily tijdens haar opvoeding in haar vertrouwde Engelse omgeving leerde kennen en als 'smaakvol' had leren zien. De kleding van de slaven voldeed daar bijvoorbeeld niet aan. Ze blijft aanvankelijk de dikke Engelse kleding dragen in het hete klimaat.
Ze sluit, na eerste enige aanvaringen met hem te hebben gehad, vriendschap met Mr. Brown, die de leiding heeft op de plantage. Ze verwachtte ene Mr. Wilson in die functie, maar die is spoorloos verdwenen en niemand durft haar te vertellen waarheen en waarom. Andere blanken waar ze op gepaste wijze mee denkt om te kunnen gaan, zijn de dokter en de dominee.

Het tweede deel van het boek is het verhaal van de slaaf, die Cambridge wordt genoemd. De manier waarop hij de gebeurtenissen beschrijft, die eerder door Emily werden opgetekend, verschillen als dag en nacht.

De schrijver is zelf in West-Indië geboren. Hij groeide op in Engeland. Hij is in verwarring over zijn afkomst en wil in zijn romans gebeurtenissen beschrijven die tot de gemeenschappelijke erfenis van zijn volk behoren. Hij stelt, dat hij een wetenschappelijk historisch artikel zou kunnen schrijven, maar hij schrijft liever een roman, die voor meer mensen toegankelijk is. De lezer leert iets van de beschrijving van interessante personages en zal zo misschien nooit meer hetzelfde denken over de geschiedenis.

Het boek zet zeker aan tot denken. De verschillende oogpunten, die gebruikt worden, maken het boek interessant. Vervelend vond ik het gebruik van cursief gebruikte woorden, te pas en te onpas, door het hele boek heen.

Aantal gelezen bladzijden in 2013: 6400

Boek 43: De verdrijving uit de hel

Schrijver: Robert Menasse
Jaar van publicatie: 2002
Uitg.: De Arbeiderspers Vertaling: Paul Beers
Oorspronkelijke titel: Die Vertreibung aus der Hölle
Oorspr. uitg.Suhrkamp, Frankfurt am Main, 2001

De historicus Victor, uit Wenen, gaat naar een reunie van zijn middelbare school. Het eindexamen is vijfentwintig jaar geleden. Hij heeft geen goede herinneringen aan de school en aan zijn leerkrachten zowel als aan de leerlingen.
Tijdens het diner confronteert hij zijn oude leraren met hun nazi-verleden. Ze zijn beledigd en vertrekken, net als de meesten van de oud-leerlingen.
Victor blijft achter, samen met Hildegund.

Wat volgt is het verhaal van Victor, van zijn Joodse familieleden, en van de overeenkomsten die hij ziet tussen zijn levensloop en die van de in de zeventiende eeuw levende Portugese jood Menasseh.
Als kind moest die uit Portugal vluchten, samen met zijn ouders en zijn zusje. Zij komen terecht in Amsterdam. Een drukke en welvarende stad. Prachtig beschreven. Ook het Joodse leven in die dagen. Interessant. Menasseh wordt voor het eerst van zijn leven niet geplaagd door onderdrukking en vervolging. Toch is hij niet gelukkig. Het verleden drukt zijn stempel op alles wat voor hem volgt.
Dat geldt ook voor Victor. Hij wordt opgevoed door zijn grootouders, die hun eigen verleden meedragen: jood zijn in de nazi-tijd. Vervolging en onderdrukking.
Victor groeit op in vrijheid - hoewel: zijn ouders willen of kunnen geen tijd of aandacht aan hem schenken, zijn grootouders willen wel, maar kunnen eigenlijk evenmin. Victor moet naar kostschool, waar ander leerlingen hem treiteren.

Vooral de vorm die de schrijver heeft gebruikt, maakt, dat het lezen van het boek een bijzondere ervaring is.
Hoofdstukken gebruikt hij niet. Het verhaal springt van de ene hoofdpersoon naar de andere, zodat de overeenkomsten duidelijk te zien zijn. Deze overgangen volgen elkaar steeds sneller op, wat een beetje hijgerige sfeer oproept. Soms zelfs verandert de hoofdpersoon halverwege een zin.
Toch is het nooit moeilijk te begrijpen.

Het is geen eenvoudig boek. Er staan veel filosofische en religieuze verwijzingen in. Wanneer Menasseh leraar wordt van de veelbelovende Spinoza, stelt deze moeilijke vragen, die ook Menasseh weer aan het denken zetten.
Victor noch Menasseh bereiken de top. Beiden blijven min of meer ontgoocheld achter.

Boek 21: Paradise

Schrijver: Toni Morrison
Jaar van publicatie: 1998
Oorspr. uitg. Chatto & Windus, London

Een groep Afrikaans-Amerikaanse mensen sticht een eigen stadje, nadat ze op andere plaatsen geweigerd zijn of met teveel geweld te maken hebben gekregen. Ze leven daar vredig samen, ver van de overige bewoonde wereld.

De enige mensen, die bij hen in de buurt wonen zijn de bewoners van een voormalig klooster. De nonnen zijn op een na allemaal verdwenen, de school voor Indiaanse meisjes is gesloten. Nu wonen er vrouwen, die allemaal een eigen, niet vrolijk, verhaal hebben.

Aan de hand van de verhalen van acht vrouwen, uit het stadje of uit het klooster, wordt verteld over de botsing die ontstaat tussen beide groepen bewoners. Het gaat over racisme, over (ook) vrouwendiscriminatie, over onbegrip. Er wordt niet alleen gediscrimineerd tussen blanken en zwarten, maar ook de mate van zwartheid is van belang: hoe zwarter hoe meer in aanzien.

Om dit boek goed te kunnen waarderen is meer kennis van de achtergronden nodig dan ik bezit. Toch vond ik het een goed verteld verhaal, met een boeiende vorm.
De lettertjes waren echter wel erg klein...