Boek 66: Vermoorde onschuld

Schrijver: Dana Spiotta
Jaar van publicatie: 2016
Uitg. Hollands Diep, Amsterdam
Vert. Wim Scherpenisse en Mieke Trouw
Oorspr. titel: Innocents and others (Scribner, 2016)


Dit boek kreeg ik cadeau bij een abonnement. Omdat ik graag recent werk lees zo nu en dan (afgewisseld met hele oude boeken) begon ik er maar eerst aan.
Heel lang twijfelde ik over het aantal sterren die ik dit boek wilde geven. De grootste helft ervan vond ik niet om door te komen. Volhardend als altijd las ik toch door.
Ik zag wel, dat er mooie zinnen stonden en diepzinnige gedachten. Maar je moet wel van film houden en er wat van af weten om te begrijpen waar het allemaal over gaat. Dat is echter niet op mij van toepassing. Film is een vorm van kunst, die totaal niet aan mij besteed is. Sterker nog: ik vind het totaal overgewaardeerd in de meeste gevallen. Ook hier in dit boek lijken de pretenties groter dan het eigenlijke werk. Storend.
Een poosje terug las ik 'Denk als een kunstenaar' van Will Gompertz. Op de Nederlandse boekensite Hebban ontstond een discussie over wat een kunstenaar en wat kunst eigenlijk is. Veel stukken van het boek van Spiotta sloten naadloos aan bij deze discussie. Misschien was ik het met het een wat meer eens dan met het ander, maar het gaf weer nieuwe inzichten en stof om na te denken.
Zou de weg naar het kunstwerk werkelijk belangwekkender zijn dan het kunstwerk zelf? Is iemand, die zich laat vastbinden op een trein en daarvan een film maakt, zelf het kunstwerk en de eigenlijke film doet er niet zoveel toe? Ik dacht het niet.
De tegenstrijdigheid van de blinde, of in elk geval slechtziende Jelly, die mannen belt en ze verleidt tot de intiemste telefoongesprekken, en de filmwereld is interessant. Ook daaraan verbonden de ethische kant van het filmen: kan je iemand 'gebruiken' voor je eigen doeleinden: het maken van een kunstwerk?
Aan het eind van het boek daalt het besef neer bij hoofdpersoon Meadow dat dat eigenlijk niet kan. Haar vriendin Carrie maakt films, waar dit soort dilemma's minder spelen, maar die daarom door Meadow minder worden gewaardeerd. Interessante thema's.
Daarom toch drie sterren.

Boek 57: Denk als een kunstenaar

Ondertitel: Iedereen kan creatie en inspirerend zijn.
Schrijver: Will Gompertz
Jaar van publicatie: 2016
Uitg. Meulenhoff Boekerij bv., Amsterdam
Vert. Jacques Meerman
Oorspr. titel: Think like an Artist and Lead a more Creative, Productive Life (2015)

In tien hoofdstukken legt Gompertz uit welke eigenschappen iemand moet bezitten om zich kunstenaar te kunnen noemen. In veel gevallen was ik het met hem eens, maar af en toe zette ik toch wat vraagtekens.
Ik was heel benieuwd naar de inhoud van dit boek, voor ik begon te lezen. De kaft zag er in mijn ogen niet aantrekkelijk uit, met rommelige, schreeuwerige letters. Zodra je echter het boek opensloeg, kreeg je een drievoudig uitklapbare bladzijde, waarop een serie reproducties stonden. Dit zowel aan voor- als achterkant. Bij het doorbladeren bleef je oog steeds steken bij de vele afbeeldingen en korte citaten, die overal stonden. De zin om snel te gaan lezen werd er door vergroot. Voor mij was het werk dus al geslaagd.
Maar toen kwam de verwarring: wat is nu eigenlijk kunst? Of creativiteit? Gompertz gebruikt het op veel verschillende manieren, die elkaar zo nu en dan tegenspreken. Hij laat een stroom kunstenaars de revue passeren, vertelt over hoe zij tot hun werk kwamen, welke eigenschappen (van de serie die Gompertz nodig acht) zij bezaten. Boeiend om te lezen, maar door de veelheid ervan soms toch ook wat verwarrend.
Soms twijfelde ik aan zijn gevolgtrekkingen. Zo vindt hij Van Gogh ondernemend - maar als zijn broer Theo er niet geweest zou zijn, betwijfel ik of Vincent zover was gekomen. Ook andere kunstenaars hebben niet zonder reden vaak agenten, die hun zakelijke belangen behartigen. En om iets kunst te noemen, omdat het veel geld opbrengt gaat me ook te ver.
Maar al lezende werd ik het steeds meer eens met de schrijver. Vooral het hoofdstuk 'Een kunstenaar neemt de tijd om na te denken' sprak me aan. Misschien zou ik zeggen: een kunstenaar heeft tijd nodig om na te denken. Iets wat in de huidige tijd niet voor iedereen zo eenvoudig zal zijn.
Bij het hoofdstuk 'Alle scholen zouden kunstacademies moeten zijn' begon ik al bijna te steigeren: laten kinderen eerst de basiskennis maar eens opdoen. Maar mijn scepsis werd kleiner bij het lezen. Ook hier wordt de nadruk gelegd op het (leren) zelfstandig denken.
Er valt veel te genieten, maar of ik nu echt heb geleerd te denken als een kunstenaar? Achteraf gezien deed ik dat in zekere zin al als ik deze richtlijnen op mezelf betrek.
Favoriete uitspraak: Picasso: 'Ik begin met een idee, en dat wordt daarna iets anders.'

Boek 70: Sacre Bleu

Schrijver: Christopher Moore
Jaar van publicatie: 2012
Uitg. Harper Collins

Het duurde tot over de helft van het boek, voor ik een beetje begreep waar het allemaal over ging: de wisselingen van plaats, tijd en personages waren een beetje veel en ingewikkeld.
Het ging over schrijvers, vooral Franse, vooral impressionisten.
Het ging over een onduidelijk kromgebogen, bijna mismaakt mannetje, de Colorman, dat die schrijvers verf aansmeerde (bijna letterlijk), het ging over de vrouwen, veelal roodharig, waar de schilders helemaal bezeten van leken te zijn.
Wat was het verband? Wat moest ik er mee?

Toen ik het eindelijk een beetje doorkreeg, ging de schrijver het ook nog eens omstandig uitleggen. Dat was toen ook niet meer zo nodig.

Er is veel research gepleegd voor het boek, dat ook vol staat met afbeeldingen van genoemde schilderijen. Op de Kindle, want ik las dit als e-book, waren de kleuren niet te zien, gelukkig wel op de Kindle-app op de iPad. Volgens mensen die er verstand van hebben is Moore satiricus en erg grappig.
Inderdaad: af en toe moest ik even lachen om zijn beschrijvingen. Maar helaas niet vaak genoeg.