Boek 47: Water for elephants

Schrijver: Sara Gruen
Jaar van publicatie: 2006
Uitg. Alonquin Books of Chapel Hill
Kindle editie

De kleurige wereld van het circus in het Amerika van de crisisjaren. Jacob, de hoofdpersonen, is wees geworden, nadat zijn ouders zijn omgekomen bij een verkeersongeluk. Hij zou net zijn eindexamen als dierenarts afleggen en daarna in de praktijk van zijn vader gaan werken. Helaas hebben zijn ouders alleen schulden nagelaten, het huis en de praktijk zijn van de bank en Jacob heeft niets meer: geen woonplaats, geen familie, geen werk. Hij vlucht en springt op een rijdende trein, die van een circus blijkt te zijn. Hij wordt als dierenarts in dienst genomen.
Wat volgt is een beschrijving van het leven in dit per trein door het land reizende theater. De beschrijving van de personages is boeiend, de dieren en de artiesten, de harde werkers, die steeds weer de tenten moeten opzetten en afbreken, het standsverschil tussen werkers en artiesten, de liefde voor de dieren en voor het circusleven, de gekte van de bazen, de roofzucht, wanneer een ander circus failliet gaat en de boedel wordt leeggeroofd, de hardheid, waarmee iemand die niet meer nodig is overboord gegooid wordt: alles zie je voor je.
Jacob wordt verliefd op Marlena - een onmogelijke liefde, want zij is getrouwd met een van de bazen, die lijdt aan een vreselijke jaloezie en toch al niet zo'n stabiel karakter heeft. Het wordt een strijd op leven en dood, waarin ook Rosie, de olifant van het circus, een rol speelt.
Tussen de hoofdstukken over het verleden wordt de oude Jacob beschreven. Over de negentig, verkommerend in een verzorgingshuis . Hij krijgt alleen gemalen voedsel, waar hij van walgt, zijn kinderen komen plichtsgetrouw op bezoek, zijn kleinkinderen herkent hij soms nauwelijks.
Dan komt tegenover het verzorgingshuis een circus. Jacob wil er heen. Als hij helemaal klaar zit voor zijn bezoek, krijgt hij te horen, dat zijn zoon hem vergeten heeft en niet kan komen. .Dat is de laatste druppel. Jacob neemt zijn lot in eigen hand.
Wel mooi, maar soms wat erg langdradig, met heel veel namen om uit elkaar te houden. Sommige belangrijke gebeurtenissen worden dan weer in een paar woorden beschreven, zodat je ze bijna mist.
Ik las het boek in het Engels en er kwamen nogal wat circus vaktermen in voor, die me onbekend waren. Dat maakte het lezen moeilijk en traag.

Boek 5: One summer: America 1927

Schrijver: Bill Bryson
Jaar van publicatie: 1 augustus 2013
Uitg. Doubleday

Het was al lang geleden dat ik het vorige boek van Bryson las, maar opnieuw smulde ik van zijn manier van vertellen.
In de zomer van 1927 gebeurden er veel belangrijke dingen. Onwillekeurig vergelijk je tijdens het lezen die tijd met de tegenwoordige. We denken zo vaak, dat er meer veranderingen in onze tijd zijn geweest, dan ooit eerder. Als je Bryson leest, merk je, dat ook in de vorige eeuw heel veel nieuwe uitvindingen werden gedaan en dat moedige mensen maakten, dat het aanzien van de wereld veranderde. De eerste transatlantische vlucht kostte veel piloten het leven, voordat Lindbergh erin slaagde naar Parijs te vliegen vanuit Amerika.
Radio en televisie waren nieuw. Stomme film werd vervangen door films met geluid.

Op politiek gebied was er de dreigende crisis en wereldoorlog II.
Rassenhaat en -scheiding waren nog volop aanwezig. Angst voor de 'ander' leefde volop, de KKK bloeide. Ook daarom zouden velen in onze tijd dit boek moeten lezen.

De humor maakt, dat de veelheid aan feiten en anecdotes gelezen worden als een spannende thriller.

Boek 21: De vanger in het graan

Schrijver: J.D. Salinger
Jaar van publicatie: 1978 (eerste druk)
Uitg. J.M. Meulenhoff
Vert. Johan Hos (1989)
Oorspr. titel: The Catcher in the Rye (1951)

Holden Caulfield, zestien jaar oud, is weer van school gestuurd. Hij verzet zich dan ook tegen iedere vorm van schoolsheid en eigenlijk tegen alles en iedereen. Hij besluit de paar dagen die hem nog resten op deze school, niet af te wachten en te vertrekken naar New York.
Omdat zijn ouders (die daar wonen) niet mogen weten, dat hij ook van deze school gestuurd is, zwerft hij rond. Hij gaat in een hotel, zwerft door het park en voelt zich eenzaam en depressief. Een afspraakje met een oud-vriendinnetje loopt op niets uit. De enige persoon, waar hij wel mee wil praten is zijn zusje Phoebe. Hij sluipt zijn ouderlijk huis binnen, zijn ouders zijn niet aanwezig en hij maakt Phoebe wakker. Ze praten samen wat. Hij vertelt haar, dat hij van plan is te vertrekken. Phoebe schrikt daarvan.
Als zijn ouders thuiskomen, sluipt Holden weer naar buiten. Hij belt een oud-leraar op, die hem uitnodigt bij hem thuis. Hij kan daar slapen, maar vertrekt ook daar weer, midden in de nacht. Hij probeert op een bankje in het station te slapen, maar het lukt niet erg. Koud, dronken, eenzaam, depressief - hij lijkt toch iedereen waar hij zo'n hekel aan had te missen. Nog verzet hij zich ertegen. Hij schrijft Phoebe een briefje, waarin hij vertelt, dat hij toch meteen gaat vertrekken. Als ze mee wil gaan, bedenkt hij zich en gaat met haar naar huis. Hij begint zich langzaam aan te passen.

Ook hier een kind, met een problematische puberteit. Nog steeds komen de boeken die ik lees in paren, lijkt het. Het vorige ging over een meisje, dat misbruikt en mishandeld werd, hier maakt een jongen zelf de problemen. Opgroeien is zo eenvoudig niet.

Boek 63: Hotel op de hoek van bitter en zoet

Schrijver: Jamie Ford
Jaar van pulicatie: 2009
Uitg. Mistral, Amsterdam
Vertaling: Jan Smit
Oorspr. titel: Hotel on the corner of bitter and sweet (Ballantine Books, New York, 2009)

Als je in West Europa een boek leest over de tijd van de tweede wereldoorlog, gaat dat altijd over de strijd tussen Duitsers en andere West-Europeanen. In dit boek gaat het over gebeurtenissen,. waar we hier nauwelijks weet van hebben

Het speelt zich af in Seattle, beurtelings in de jaren 1942-1945 en in 1986.
In de jaren '40 kende Seattle zowel een bloeiende Chinezen als Japanse wijk. Beide groeperingen haatten elkaar vanwege oorlogshandelingen in het verleden. De jongeren voelden zich echter Amerikaan en hun ouders wilden dat ook graag stimuleren. Ze stuurden hun kinderen naar Amerikaanse scholen en eisten, dat ze ook thuis Engels spraken, hoewel ze dat zelf niet of nauwelijks konden verstaan.

Op school worden kinderen van Chinese of Japanse afkomst getreiterd door Amerikaanse leerlingen. De hoofdpersonen van het boek, Henry en Keiko, ontmoeten elkaar tijdens hun verplichte werk in de keuken van hun school, waar ze eten moeten opscheppen tijdens de lunchpauze, voor hun medeleerlingen. Er ontstaat een hechte vriendschap tussen de twee. Keiko wordt echter, samen met haar familie, weggevoerd uit Seattle en gevangen gezet in een concentratiekamp. Henry probeert steeds weer haar op te zoeken en te ontmoeten, maar uiteindelijk verliezen ze elkaar uit het oog.

De vader van Henry is daar schuldig aan: hij zorgt ervoor, dat hun brieven elkaar niet bereiken.

Henry trouwt met een Chinees meisje en krijgt een zoon.

In 1986 is Ethel, de vrouw van Henry, overleden. Hij komt langs het Japanse hotel in de stad, dat eindelijk gerestaureerd gaat worden. In de kelder zijn de bezittingen gevonden van de Japanse inwoners van Seattle, die ooit alles hadden moeten achterlaten. Henry gaat op zoek naar de bezittingen van Keiko en haar familie.
Hij zoekt vooral naar een oude vinyl plaat van zijn oude vriend, de saxofonist Sheldon, met jazzmuziek: een nummer speciaal voor Keiko en hem gespeeld op een avond in een club, waar hij en Keiko waren binnengesmokkeld door een bekend jazzpianist uit die dagen.
Eindelijk vertelt Henry zijn zoon een en ander over de gebeurtenissen in de oorlog. Zijn zoon en diens vriendin raden hem aan op zoek te gaan naar Keiko. Als ook Sheldon, op zijn sterfbed, Henry vraagt alles 'in orde te maken', gaat Henry toch op zoek.

Geweldig, ontroerend, indrukwekkend.

Boek 46: Met hart en ziel

Schrijver: Nicholas Sparks
Jaar van publicatie: 2006
Uitg. The house of Books
Vertaling: Annemarie Verbeek
Oorspr. titel: True believer (Uitg. Warner Books, New York, 2005)

Jeremy Marsh is wetenschapsjournalist en heeft zich de laatste tijd gespecialiseerd in het ontraadselen van geheimzinnige zaken. Hij heeft succes geoogst tijdens de ontmaskering van een helderziende op televisie en zal nu onderzoeken, waar de geheimzinnige lichtjes op een begraafplaats in North Carolina vandaan komen. In spoken gelooft Jeremy niet, dus het verschijnsel moet ergens anders door ontstaan.

Jeremy is een echt stadsmens en hij kijkt wat neer op de wel erg stille stadjes en dorpjes in het zuiden. De economische omstandigheden zijn daar zo slecht, dat veel mensen vertrokken zijn.

De inwoners hebben hun hoop gevestigd op Jeremy en zijn verhaal over de 'spoken' op het kerkhof. Hij werkt niet lekker mee. De burgemeester doet zijn uiterste best om hem in de watten te leggen, Doris, de vrouw die hem een brief over de lichtjes had geschreven eveneens en de bibliothecaresse Lexie, de kleindochter van Doris (en niet het nichtje, zoals op de achterflap staat) ook. Jeremy en Lexie worden verliefd op elkaar, maar beiden zijn,. na eerdere ervaringen met de liefde, wat huiverig voor een nieuwe relatie.

Het boek leest wel vlot, maar het kabbelt maar voort en uiteindelijk wordt het wat saai. Het is erg voorspelbaar allemaal en niet echt opwindend. De 'grote tegenstellingen' tussen stad- en plattelandsmensen en de minachting van de ene kant en het onderdanige van de andere stoorden me nogal. Een beetje erg Amerikaans was het ook. Toch wel een aangenaam boek voor de zomer.

Boek 42: Empire falls

Schrijver: Richard Russo
Jaar van publicatie: 2004
Uitg. Signature, Utrecht
Vertaling: Sandra van de Ven
Oorspronkelijke titel: Empire Falls, Knopf, New York 2001

De 852 bladzijden van dit boek wogen zwaar in de hand. Toch was het sneller uit dan ik verwacht had en spannender dan menige thriller die ik de laatste tijd gelezen heb.
Niet dat er nu meteen erg veel gebeurde, maar de onbenoemde dreiging, het onbestemde, riep grote spanning op.

In het plaatsje Empire Falls is weinig meer te beleven. De textielfabriek is dicht, werk is er niet of nauwelijks. Alle bezit, vooral onroerend goed, is in handen van de rijkste vrouw uit de plaats, Francine Whiting. Zij en haar kreupele dochter Cindy zijn de enig overgeblevenen van de invloedrijke familie Whiting. Achter de schermen trekt ze voortdurend aan de touwtjes. Dat wordt door velen vermoed, maar niet echt bewezen.

Miles Roby beheert de Empire Grill. Zijn dochter Tick maakt, dat hij in het desolate plaatsje blijft wonen. Zijn vrouw, Janine, wil van hem scheiden en heeft plannen om met de beheerder van de plaatselijke sportschool te trouwen, een man aan wie Miles een grote hekel heeft, evenals zijn dochter.
Dan is er nog een corrupte politieagent en zijn agressieve zoon, die zijn klasgenoten onder de duim wil houden met geweld, als het moet. Zijn wil is wet.
Dan zijn er nog de vader van Miles, Max, die seniel en bijna altijd dronken en platzak is, zijn broer David, die bij een auto ongeluk zijn arm kwijtraakte en nu in de Empire Falls werkt en nog meer leden van het bonte gezelschap dat Empire Falls en dit boek bevolkt.

Russo kan een verhaal vertellen. Hij kreeg niet voor niets de Pulitzer Prize. Ik heb genoten van het boek.

Boek 26: The Irish Americans

Schrijver: Jay P. Dolan
Jaar van publicatie: 2010
Utg. Bloomsbury Press

De geschiedenis van de Ieren in Amerika wordt door Jay P. Dolan in dit boek uitvoerig beschreven.
Meestal begint zo'n geschiedenis met de uittocht van Ieren na de hongersnood door de aardappelziekte, maar hier begint de schrijver al veel eerder.

Het leest niet altijd vlot, maar is wel heel boeiend. Met veel anecdotes over bekende Amerikanen van Ierse afkomst, blijft je geínteresserd lezen. Steeds weer herken je zaken, afgewisseld met andere dingen, die volkomen nieuw zijn. Veel wordt duidelijk, van wat de Amerikaanse samenleving maakt, wat die nu is. Ongetwijfeld hebben andere bevolkingsgroepen ook een grote invloed gehad, maar de Ieren hebben toch wel heel nadrukkelijk hun stempel gedrukt op deze samenleving.

Een goed geschreven geschiedenisboek.

Boek 7: On Beauty

Schrijver: Zadie Smith
Jaar van publicatie: 2005 (deze uitgave 2006)
Uitgeverij Penguin Books
Oorspronkelijke uitg. Hamilton

Een kleine stad, vlakbij Boston, in Massachusets. Het plaatselijk college bepaalt het leven in de stad Wellington. Twee van de professoren, met hun families, zijn de hoofdpersonen in On Beauty.
De familie Belsey bestaat uit vader Howard, een Engelsman, liberaal en blank. Doceert kunstgeschiedenis en is gespecialiseerd in het bekritiseren van Rembrandt. Daarover schrijft hij een boek. Datum van publicatie is en blijft onbekend. Kritisch zijn is belangrijker voor Howard dan genieten van een kunstwerk. Dat laatste is zelfs een beetje verdacht.
Kiki, zijn vrouw, is zwart. Zij werkt in het ziekenhuis.
Dochter Zora adoreert haar vader. Hij kan in haar ogen geen kwaad doen.
Zoon Jerome logeert in Londen bij de andere familie uit het boek, de familie Kipps, waaraan Howard een grenzenloze hekel heeft. Hij wordt verliefd op de dochter Victoria (Vie) en verlaat Engeland, verliefd en beschaamd. Terug in Amerika gaat zijn liefde over.
Zoon Levi is de jongste. Hij begeeft zich in kringen van Haïtianen, komt op voor hun belangen als inwoners van een eiland, 'waarover niemand ooit spreekt'. Hij praat (denkt hij) de taal van de straat. Die is voor andere mensen, waaronder zijn familie, meestal niet te volgen. Zij kennen zijn vrienden niet en begrijpen niet, waarmee hij bezig is.

De familie Kipps:
Vader Monty, Engels en conservatief. Doceert ook kunstgeschiedenis en heeft wel een (positief) boek over Rembrandt gepubliceerd.
Moeder Carlene, ziek. Zij sluit vriendschap met Kiki in de korte tijd, dat ze elkaar kennen.
Dochter Vie, niet zo lief als ze mooi is.
Zoon Michael, gaat trouwen met een Engels meisje en neemt afstand van alles wat met de Belseys te maken heeft.
Het verhaal moet een satire zijn over het leven in een stadje als Wellington. Maar het is vooral een verhaal over de relaties tussen mensen. Waarom houden we de een en niet van de ander? Waarom blijven we iemand ondanks alles trouw? Hoe ontstaan vriendschappen en hoe houd je ze in stand? En ook: wat is mooi?

Omdat de wereld waarin dit boek zich afspeelt mij vreemd is, was het eerst moeilijk om alles te begrijpen en me de situaties voor te stellen. Maar de vertelster is heel goed en het verhaal boeiend. De 'Smiley' achterop het bibliotheekboek, die aan moet geven, dat dit een grappig boek is, vond ik wel misplaatst. Zo grappig was het allemaal niet. Daardoor zou ik het ook bijna niet hebben meegenomen, want grappige boeken laat ik meestal staan. Goed, dat ik dat deze keer niet heb gedaan.

Boek 2: Donkeyville USA

Schrijver: Jan Donkers
Jaar van publicatie: 1994
Uitg. De Harmonie, Amsterdam
Eerder verschenen deze 'memoires' tussen september 1993 en mei 1994 als wekelijks feuilleton in De Volkskrant.

Het jongetje Jan Donkers vertrekt kort na WO II met zijn ouders op de Grote Beer naar Amerika. Daar komen ze terecht in het kleine stadje Donkeyville. De broer van zijn vader, die al eerder met zijn gezin naar Amerika was geëmigreerd, had ervoor gezorgd, dat vader werk kreeg in de 'derrie' (dairy - melkfabriek). Moeder, die in Amsterdam een actieve vrouw was, moet nu alleen het huishouden doen en met andere vrouwen bemoeien. Daar wordt ze niet echt vrolijk van.
Vader vertrekt plotseling en Jan blijft achter met zijn moeder. Hij gaat naar de lagere, en later naar de middelbare school.
Dan overlijdt zijn grootvader en ze keren terug naar Nederland. Als Jan later moed verzamelt en terugkeert naar Donkeyville, vindt hij weinig terug van wat hij achterliet.

Op de achterkant van het boek staat:
Al sinds zijn vroegste jeugd plaagt Jan Donkers zich met het idee dat hij eigenlijk een Amerikaan is, die door een misverstand aan deze zijde van de Oceaan is grootgebracht.
Van alle pogingen dat misverstand recht te zetten is dit zijn laatste. Met deze 'memoires' heeft hij zich geschapen wat hij altijd al wilde hebben: een Amerikaanse jeugd.

Wat mij betreft een geslaagde poging. Het leest zoals het geschreven is: als columns in de krant. Het is geestig en schept een beeld van de jaren vijftig. Een heel plezierig boekje.