Boek 96: Kant en het Rode Jurkje

Schrijver: Lamta Berrada Berca

Jaar van publicatie: 2017

Uitg. De Geus, Amsterdam/Oxfam Novib, Den Haag

Vert. Eva Wissenburg

Oorspr. titel: Kant et la petite robe rouge

123 blz.

Het denken over de teksten in dit boekje duurde langer dan het lezen er van.
Een weesmeisje in Afrika wordt door haar grootmoeder uitgehuwelijkt aan een man, die haar mee op reis zou nemen en haar laten zien waar hij woonde. Zodra ze getrouwd zijn, krijgt ze een allesverhullende burka aan en haar man zal de enige zijn die haar in de toekomst zal zien. Ze voelt zich gevangen in die zwarte tent.
Als ze in een kleine modezaak een rood jurkje ziet, verlangt ze daarnaar: ze wil het aantrekken, dragen, zichzelf laten zien en zich mooi voelen als ze het draagt. Voor haar wordt het jurkje een symbool voor de vrijheid om te doen, wat ze zelf wil. Het is een filosofisch sprookje over emancipatie.
Het tweede deel van het boek bevat teksten van schrijvers uit de tijd van De Verlichting: Molière, Voltaire, Montesquieu, Kant (de Kant uit de titel: De jonge vrouw uit het verhaal vindt een boek van zijn hand). Het zijn fragmenten uit literaire werken over de emancipatie, gelijkheid en vrijheid van vrouwen. Onvoorstelbaar, dat zoveel jaren geleden mensen (vooral mannen) dit opschreven. Onvoorstelbaar ook, dat er, in sommige gevallen, weinig veranderd is.
Zoals gezegd: stof tot nadenken.

Boek 19: Remarkable creatures

Schrijver: Tracy Chevalier
Jaar van publicatie: 2009
Uitg. HarperCollins, London

Het is altijd plezierig om te lezen over mensen, die een passie hebben voor wat ze doen. Die passie is volop aanwezig bij de hoofdpersonen in dit boek: Mary Anning en Elizabeth Philpot. Beide dames hebben echt bestaan en hebben veel tegenwerking ondervonden bij het uitoefenen van hun passie, het zoeken naar fossielen in Lyme, aan de zuidkust van Engeland, hun woonplaats.

Mary was nog heel jong toen ze van haar vader alles leerde wat hij wist over fossielen. Ze had er oog voor en vond veel meer dan anderen.
Elizabeth was met haar twee zusters in Lyme komen wonen, toen haar broer het familiehuis in Londen opeiste, waar de Philpots, een familie van enige standing, woonde. Veel geld was er niet, dus de zussen werden min of meer verbannen uit de stad.
Elizabeth en Mary sluiten vriendschap. Beiden zijn gefascineerd door fossielen. Maar daarmee betreden ze een wereld, waar alleen mannen welkom zijn.
Bovendien vindt Mary haar eerste 'monsters', fossielen van tot dan toe onbekende dieren. Later zouden die bekend worden als dinosaurussen. Nu riepen de vondsten alleen discussie op: hoe zou een dier uitgestorven kunnen zijn? God zou dat toch niet laten gebeuren met een van zijn schepsels? En hoe kon het, dat niemand deze wezens ooit gezien had? Konden vrouwen wel verstand hebben van zulke zaken? Wanneer Elizabeth probeert een bijeenkomst van de vereniging van geologen bij te wonen, wordt de toegang haar geweigerd. Ze mag op de gang zitten luisteren naar de toespraak over het wezen dat Mary heeft gevonden. De fossielen worden tentoongesteld, met als naam van de vinder altijd een man, meestal van degene die (te weinig) betaald had voor het werk van Mary. Zij en haar familie leden intussen bittere armoede.

Het boek maakte, dat ik meer ging lezen over fossielen en de eerste vondsten van dino's. Eigenlijk wist ik er niets van. Vanmorgen stond in de krant, dat Winterswijk in Nederland een belangrijke vindplaats is van fossielen. Een zeebeest is net gereconstrueerd en zal binnenkort tentoongesteld worden in een museum in Enschede. Ik zou eigenlijk wel even willen kijken! Boeken die zoiets bewerkstelligen verdienen vijf sterren!