Boek 68: The Alice Network

Schrijver: Kate Quinn
Jaar van publicatie: 2017
Uitg. William Mossis Paperbacks
Storytel luisterboek

Geweldig boek. Misschien maakte het verschil, dat ik het als audioboek beluisterde en de voorleesstem zo goed was, misschien omdat het boek in het Engels werd voorgelezen en daardoor geloofwaardiger klonk, vooral in de scenes waarin de Schot Finn voorkwam. Het Schotse accent was prachtig nagedaan. De sfeer werd door het voorlezen versterkt voelbaar.
Maar het verhaal zelf is ook de moeite waard. Een deel van het verhaal speelt zich af in de tijd van de eerste wereldoorlog. Eve is een jong meisje. Ze stottert en is bang, dat niemand haar daarom in dienst wil nemen. Dan wordt ze gerecruteerd als spionne. Ze kan haast niet wachten om naar Frankrijk te gaan en mee te vechten tegen de Duitsers, in het Alice network, een netwerk van spionnen. De leiding heeft Lily. Iedereen heeft een bloem als schuilnaam. Eve wordt Marguerite. Ze gaat in Lille in dienst in het restaurant van René, die heult met de Duitsers en veel Duitse officieren in zijn zaak krijgt. Eve luistert hun gesprekken af en geeft de gegevens die ze zo hoort door aan Lily.
Het netwerk wordt verraden en opgerold, Eve voelt zich daar schuldig over en zit depressief en bijna voortdurend dronken in Londen. Daar komt op een avond een jonge Amerikaanse vrouw aan de deur, die een naam noemt, die Eve nooit meer dacht te horen. René.
Charlie is Amerikaans, dochter van conservatieve ouders, zwanger. Na de dood van haar broer, die depressief uit de tweede wereldoorlog was teruggekomen, heeft ze een tijd lang een wat losgeslagen leven geleid, wat leidde tot de zwangerschap. Haar rijke ouders vinden dat een ongehuwde zwangere vrouw niet in hun familie mag voorkomen, besluiten Charlie mee te nemen naar Europa en haar daar te laten aborteren. Niemand van hun rijke kennissen hoeft zo de schande te kennen. In Londen ontsnapt Charlie aan het toezicht van haar moeder en zoekt Eve op. Charlie wil weten, wat er met haar nichtje Rose is gebeurd. Ze heeft gehoord, dat Eve haar kan helpen, want Rose werkte in Limoges in een restaurant, gedreven door ene René. Als Eve die naam hoort en de naam van het restaurant waar Rose werkte: gelijk aan de naam van het restaurant in Lille, dan komt ze in actie. In de auto van haar Schotse hulp Finn en met de man zelf als chauffeur, gaan Eve en Charlie op zoek in Frankrijk.
In hoofdstukken, die afwisselend Eve en Charlie als hoofdpersoon hebben, ontrafelt zich de geschiedenis van vooral Eve. Je voelt haar pijn en haar twijfels, krijgt steeds meer begrip voor haar en de toestand waarin ze nu verkeert.
Ook de zoektocht van Charlie naar Rose is boeiend. Aangrijpend is het bezoek dat ze brengen aan Ouradour, een plaatsje in Frankrijk, dat in de tweede oorlog volledig is uitgemoord en als herdenkingsoord in de staat is gebleven van 10 juni 1944. Ik was daar, een paar jaar geleden. Aangrijpend. Hoeveel meer zal dat net na de oorlog zijn geweest, waarbij je vermoedt dat een van je familieleden daar is omgekomen. Prachtig beschreven.
Een van de beste boeken, die ik de laatste tijd heb gelezen.

Boek 17: De vroedvrouw van Sint-Petersburg

Schrijver: Linda Chjaikin
Jaar van publicatie: 2007
Uitg. Kok, Kampen
Vert. Lia van Aken
Oorspr. titel: The midwife of St. Petersburg (Colorado Springs, WaterbrookPress, 2007)

Heel veel Russische geschiedenis, heel veel Russische namen, heel laag tempo: het was niet eenvoudig om in het verhaal te komen en de eerste helft was even doorzetten. In de tweede helft ging het tempo wat omhoog, de namen kwamen bekend voor en er kwam zowaar enige spanning in.
Karina is een jong meisje, dat als kind al met haar moeder meeging, die als vroedvrouw werkt in het dorp waar ze wonen. Haar stiefvader beheert een landgoed in de buurt van Kiev, haar broer Sergej heeft zich aangesloten bij de bolsjewieken. De eerste wereldoorlog dreigt er aan te komen.
Het leven is onzeker: iedereen wordt bespioneerd. De tsarina is onder de invloed van Raspoetin en ook andere adellijke dames laten zich door deze dronken boer, zoals anderen hem zien, volkomen inpakken.
Kolonel Aleksandr Kronstadt is zo goed als verloofd met het nichtje van Karina, Tatjana, de verwende dochter van generaal Roskov, die hem net bevorderd heeft tot kolonel. Het is een gearrangeerde verloving, want veel voelen ze niet voor elkaar.
Karina heeft maar één wens: ze wil haar moeder opvolgen als vroedvrouw en daarvoor moet ze toegelaten worden tot Keizerlijke Academie voor Geneeskunst. Telkens weer krijgt ze een afwijzend antwoord op haar aanvraag voor inschrijving, waarschijnlijk mede vanwege haar joodse afkomst. De jodenhaat groeit steeds meer en vormt een bedreiging voor de familie van Karina.
De activiteiten van broer Sergej brengen de hele familie in groot gevaar. Ze raken hun landgoed kwijt en vluchten naar Sint Petersburg. Maar of ze daarmee ver genoeg zijn?

Boek 10: De witte veer (The Absolutist)

Schrijver: John Boyne
Jaar van publicatie: 2011
Uitg. Boekerij, Amsterdam
Vert. Machteld Jansen
Oorspr. titel The Absolutist (Doubleday, London, 2011)

Witte veer - dat was de naam die een gewetensbezwaarde kreeg in WO I. Het is ook de naam, die dit boek in de Nederlandse vertaling kreeg. Ik las de Engelse versie op mijn Kindle, waar het al een paar jaar op stond, en in het Nederlands, omdat ik het meenam uit de bibliotheek, voor ik wist, dat dit het hetzelfde boek was. Een absolutist was een totaalweigeraar, dus iemand die niets met de oorlogsvoering te maken wilde hebben. Dienstweigeraars weigerden doorgaans te vechten, maar deden wel alternatieve dienst, zoals gewonden verzorgen, brancards dragen enz.

Een witte veer stond voor alles wat een stoer soldaat, die voor volk en vaderland vocht, minachtte. Hij was laf en liet anderen voor hem het zware werk opknappen.
De lezer mag kiezen wie hier de witte veer is. Er zijn een paar mogelijkheden om uit te kiezen. Tegelijkertijd mag je ook kiezen of lafheid wel een goed gekozen kenmerk was voor deze mensen, die hele pelotons soldaten trotseerden voor hun idealen. Of die stoere krijgers wel zo heldhaftig waren met hun achterbakse pesterijen.
Het blijft niet bij gewetensbezwaren wat het voeren van oorlog betreft. In een mannenomgeving kan het voorkomen, dat twee mannen iets meer dan vriendschap voor elkaar voelen. Dat was in die tijd absoluut niet acceptabel. Jongens die zelfs alleen de schijn hiervan tegen zich hadden, werden zonder pardon het huis uitgezet en als paria behandeld. Jongens die dergelijke gevoelens bij zichzelf opmerkten, deden er alles aan om ze te ontkennen en te bestrijden.
Tristan, zoon van een slager in Londen, neemt dienst als hij nog maar zeventien jaar oud is. Hij gaat naar Aldershot, waar hij klaargestoomd zal worden tot recruut. De oorlog kent zoveel gesneuvelden, dat steeds meer nieuwe soldaten nodig zijn. De lichting van Tristan telt twintig jongens. Hij sluit vriendschap met een van hen, Will.
Wolf heeft dienst geweigerd. Zijn zaak zal spoedig voorkomen, maar intussen is hij wel verplicht de opleiding te volgen. Op de dag dat zijn bezwaar wordt aangenomen en hij niet uitgezonden zal worden naar Frankrijk, wordt hij dood aangetroffen. Het lijkt geen ongeluk te zijn. De agressie en het gepest zijn eenvoudig wat geëscaleerd, zoals dat heet. Er volgen geen sancties.
De ellende van de loopgravenoorlog wordt beschreven op een manier, dat je de kou voelt en het verdriet om al het geleden leed. En om de zinloosheid ervan. Maar een oorlogsmachine die op gang is gekomen, staat niet zomaar stil. Dat ervaren Tristan en Will. De laatste komt om, Tristan brengt de brieven van zijn zus naar Norwich, waar ze woont. Hij vertelt haar over de laatste uren van haar broer. En over het geheim, dat hij met zich meedraagt en waarmee hij moet zien te overleven.
Aangrijpend.

Boek 14: Dit verhaal

Alessandro Barrico is een Italiaanse schrijver, waarvan ik al een tijd graag een boek wilde lezen. Nu lag 'Dit Verhaal' in de bibliotheek, en hoewel ik nog een heel aantal boeken op mijn stapeltje thuis had liggen, ging dit even voor.

Het is een heel bijzonder boek, waarin in een heel dichterlijke taal de meest verschrikkelijke dingen worden beschreven. De hoofdpersoon heet Ultimo. In Italië krijgen kinderen vaak een naam, die hun rangorde in het gezin aangeeft. Primo is dan de eerste en Ultimo is de laatste. In dit geval is Ultimo zowel de eerste als de laatste: zijn vader vond één kind wel mooi genoeg.

Vader heeft een boerderij met koeien. Hij droomt van auto's in een tijd, waarin auto's nog weinig voorkomende verschijnselen waren. Hij verkoopt de boerderij en begint een garage. Helaas: zonder auto's om die te repareren of klanten om die te kopen is dat een tot mislukken gedoemde actie. Dan komt de van autoraces houdende en er ook aan deelnemende graaf in beeld, die vader aanneemt als mecaniciën. Ultimo reist mee de circuits af. Bij een ongeluk komt de graaf om en vader is zwaar gewond.

Ultimo gaat in dienst en vecht in de Eerste Wereldoorlog. De verschrikkingen die hij daar meemaakt worden uitvoerig beschreven. Intussen droomt Ultimo over het scheppen van orde in de chaos van zijn bestaan, door het bouwen van een circuit, zoals dat nog nergens gebouwd is.

Hij wordt verliefd op de Russische Elizaveta en pas daarna kan hij zijn droom waarmaken.

Dit was een geweldig boek. Ik heb niets met auto's of autoraces en houd niet zo van oorlogsboeken, maar dit bleef boeien van begin tot einde, vooral door de prachtige taal en door de manier, waarop de personages gestalte kregen. Ook de verschillende gezichtspunten - het verhaal wordt verteld vanuit verschillende invalshoeken - maakten het boeiend. Zo is daar het gedeelte, waarin het broertje van Ultimo zijn muntje kwijt is. Broertje is het kind van de graaf, verwekt vlak voor het fatale ongeluk en is geestelijk niet in orde. Een prachtig stukje. En zo zijn er veel meer.

Toch ook 'Zijde' maar eens lezen, een van de andere boeken van Baricco.